Rối loạn giấc ngủ › Mộng du, nói mơ

Mộng du, nói mơ, rối loạn hành vi giấc ngủ REM

Con bạn ngồi dậy đi quanh nhà lúc nửa đêm, mắt mở nhưng không trả lời. Người thân la hét, đấm đá trong lúc ngủ như đang đánh nhau với ai đó. Những hành vi bất thường khi ngủ như mộng du khiến gia đình hoảng sợ. Phần lớn là lành tính, nhưng một số trường hợp cần được thăm khám.

Các dạng hành vi bất thường khi ngủ

Xảy ra trong giấc ngủ sâu (thường ở nửa đầu đêm)

  • Mộng du: ngồi dậy, đi lại, đôi khi làm những việc phức tạp mà không tỉnh, sáng ra không nhớ.
  • Hoảng sợ khi ngủ: đột ngột la hét, khóc thét, vẻ mặt sợ hãi, khó đánh thức – rất hay gặp ở trẻ nhỏ.
  • Thức giấc lú lẫn: tỉnh dậy nhưng mơ màng, nói năng lộn xộn trong vài phút.

Các dạng này phổ biến ở trẻ em và thường giảm dần khi lớn. Ở người lớn, chúng hay bị kích hoạt bởi thiếu ngủ, stress, rượu, sốt, một số thuốc, hoặc ngưng thở khi ngủ.

Xảy ra trong giấc mơ (thường ở nửa sau đêm)

  • Rối loạn hành vi giấc ngủ REM: bình thường cơ thể bị “khoá” khi mơ; ở rối loạn này, người bệnh hành động theo giấc mơ – la hét, đấm đá, có thể ngã khỏi giường hoặc làm người ngủ cùng bị thương. Khi được đánh thức, họ thường nhớ giấc mơ. Hay gặp ở nam giới trên 50 tuổi.
  • Ác mộng: giấc mơ đáng sợ khiến tỉnh dậy, nhớ rõ nội dung. Xem ác mộng lặp lại và sang chấn tâm lý.

Nói mơ đơn thuần rất phổ biến ở mọi lứa tuổi và thường vô hại.

Giữ an toàn cho người mộng du

  • Khoá cửa ra vào, cửa sổ, ban công; chặn cầu thang bằng cửa chắn.
  • Cất vật sắc nhọn, chìa khoá xe; dọn đồ vật trên lối đi.
  • Cho trẻ ngủ tầng dưới nếu dùng giường tầng.
  • Không cố đánh thức mạnh; nhẹ nhàng dẫn người mộng du quay về giường.
  • Ngủ đủ giấc, giờ giấc đều đặn, giảm stress.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

  • Hành vi gây nguy hiểm cho bản thân hoặc người ngủ cùng.
  • Xảy ra thường xuyên, hoặc mới xuất hiện ở tuổi trưởng thành.
  • Người trên 50 tuổi hành động theo giấc mơ (la hét, đấm đá) – cần được khám chuyên khoa Thần kinh.
  • Kèm ngáy to, ngừng thở khi ngủ, hoặc buồn ngủ ban ngày.
  • Gây lo âu, ảnh hưởng sinh hoạt của cả gia đình.

Chẩn đoán các hành vi bất thường khi ngủ, đặc biệt là rối loạn hành vi giấc ngủ REM, thường cần đo đa ký giấc ngủ kèm quay video tại cơ sở chuyên sâu. Bác sĩ Inner Mind sẽ đánh giá ban đầu, xử lý các yếu tố tâm lý và stress, và giới thiệu nơi đo phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Đánh thức người mộng du có nguy hiểm không?

Không gây hại nghiêm trọng, nhưng người mộng du có thể hoảng hốt, lú lẫn hoặc phản ứng mạnh. Tốt nhất là nhẹ nhàng dẫn họ về giường.

Trẻ hay hoảng sợ khi ngủ có sao không?

Thường là lành tính và tự hết khi lớn. Nên đưa trẻ đi khám nếu xảy ra nhiều lần mỗi tuần, gây nguy hiểm, hoặc ban ngày trẻ mệt mỏi, kém tập trung. Xem giấc ngủ của trẻ em.

Lo lắng về hành vi bất thường khi ngủ?

Bác sĩ Inner Mind sẽ đánh giá, tư vấn an toàn cho gia đình và giới thiệu đo giấc ngủ chuyên sâu khi cần.

Đặt lịch tư vấn giấc ngủNhắn Zalo 0974 095 563

Bảo mật thông tin theo Nghị định 13/2023/NĐ-CP · Hotline 08:30 – 21:00, Thứ 2 – Chủ nhật · Tầng 4, số 181 Ngõ Xã Đàn 2, Đống Đa, Hà Nội

Tài liệu tham khảo: AASM, ICSD-3; Castelnovo A và cộng sự, NREM sleep parasomnias as disorders of sleep-state dissociation, Nature Reviews Neurology (2018).

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Người duyệt nội dung: ThS.BSNT Phạm Văn Dương · Cập nhật: 11/2026.