Khi phát hiện trẻ tự làm hại bản thân, nhiều cha mẹ rơi vào trạng thái hoảng loạn, tự trách hoặc không biết nên phản ứng thế nào. Đây là một dấu hiệu cho thấy con đang chịu đựng nỗi đau tâm lý vượt quá khả năng tự xử lý, và cần được người lớn đồng hành, hỗ trợ chuyên môn kịp thời – không phải bị trách mắng hay phớt lờ.
Trẻ Tự Làm Hại Bản Thân Là Gì?
Tình trạng trẻ tự làm hại bản thân là cách trẻ phản ứng với cảm xúc tiêu cực quá tải như lo âu, trầm cảm, áp lực học tập hoặc tổn thương trong gia đình, mối quan hệ. Đây không phải là hành vi “đòi sự chú ý” như nhiều người vẫn nghĩ, mà là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe tâm thần của con đang gặp vấn đề nghiêm trọng, cần được quan tâm đúng cách và đúng thời điểm.
7 Dấu Hiệu Cảnh Báo Trẻ Tự Làm Hại Bản Thân
Cha mẹ nên chú ý quan sát những thay đổi sau ở con, đặc biệt khi nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc:
- Mặc quần áo dài tay, kín người bất thường dù thời tiết nóng
- Né tránh các hoạt động cần để hở da như bơi lội, thể dục
- Có những vết thương trên cơ thể mà con không muốn giải thích rõ nguyên nhân
- Thay đổi tâm trạng đột ngột, dễ cáu gắt hoặc thu mình
- Tự cô lập, tránh giao tiếp với bạn bè và gia đình
- Nói những câu thể hiện sự tuyệt vọng, cảm thấy vô giá trị
- Giữ các vật dụng sắc nhọn trong phòng một cách bất thường, kín đáo
Nguyên Nhân Khiến Trẻ Có Hành Vi Tự Làm Hại Bản Thân
Hành vi này thường xuất phát từ áp lực học tập kéo dài, bị bắt nạt học đường, mâu thuẫn gia đình, cảm giác cô đơn hoặc các rối loạn tâm lý chưa được phát hiện như trầm cảm, rối loạn lo âu. Trẻ thường không biết cách diễn đạt nỗi đau bằng lời nói, nên hành vi tự gây hại trở thành cách trẻ “giải tỏa” cảm xúc bên trong.
Vì Sao Không Nên Phớt Lờ Hay Trách Mắng Con
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, sức khỏe tâm thần ở trẻ em và thanh thiếu niên cần được nhìn nhận nghiêm túc như sức khỏe thể chất. Phản ứng trách mắng, la mắng hoặc xem nhẹ hành vi tự làm hại bản thân có thể khiến trẻ càng thu mình, giấu giếm và đẩy tình trạng đi xa hơn. Cha mẹ nên giữ bình tĩnh, lắng nghe và tìm sự hỗ trợ chuyên môn càng sớm càng tốt. Xem thêm thông tin tại Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Cha Mẹ Nên Làm Gì Khi Phát Hiện Con Tự Làm Hại Bản Thân
- Giữ bình tĩnh, không hoảng loạn hay chất vấn gay gắt
- Trò chuyện nhẹ nhàng, cho con biết cha mẹ luôn ở bên và không phán xét
- Không tự ý xử lý vết thương mà không có hướng dẫn y tế phù hợp
- Đưa con đến gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ chuyên khoa càng sớm càng tốt
- Đồng hành cùng con trong suốt quá trình trị liệu, không bỏ giữa đường
Khi Nào Cần Đưa Trẻ Đến Gặp Chuyên Gia Tâm Lý Ngay
Nếu con có dấu hiệu tự làm hại bản thân lặp lại nhiều lần, kèm theo những lời nói về sự tuyệt vọng hoặc không muốn sống tiếp, cha mẹ cần đưa con đến gặp chuyên gia tâm lý ngay lập tức, không chờ đợi. Việc can thiệp sớm giúp trẻ học được cách quản lý cảm xúc lành mạnh hơn và ngăn chặn nguy cơ tổn thương nghiêm trọng hơn về sau.
Inner Mind Đồng Hành Cùng Gia Đình Bạn
Inner Mind có đội ngũ chuyên gia tâm lý giàu kinh nghiệm trong hỗ trợ trẻ em và thanh thiếu niên có hành vi tự làm hại bản thân, giúp con tìm lại sự ổn định tâm lý trong một không gian an toàn, không phán xét. Nếu cha mẹ đang lo lắng về tình trạng của con, hãy gọi ngay hotline 0974 095 563 để được tư vấn hoặc đăng ký tư vấn ngay hôm nay – con bạn không cần phải đối mặt với điều này một mình.
