Test Stress sau sang chấn (PTSD)

Test PTSD trên trang này dùng thang PCL-5 (PTSD Checklist for DSM-5), công cụ sàng lọc rối loạn stress sau sang chấn được dùng rộng rãi nhất hiện nay. Bài test gồm 20 câu, mất khoảng 5–10 phút, miễn phí và không cần đăng ký.

Lưu ý: một số câu có thể gợi lại ký ức khó chịu. Bạn có thể dừng lại bất cứ lúc nào, và nên làm test ở nơi yên tĩnh, khi cảm thấy đủ an toàn.

Biên soạn và hiệu đính chuyên môn: ThS.BSNT Phạm Văn Dương – Inner Mind.






Bài Kiểm Tra Tâm Lý Đánh Giá Stress Sau Sang Chấn PTSD (PCL-5)

Thang đánh giá stress sau sang chấn PCL-5

Hãy nghĩ về trải nghiệm căng thẳng hoặc sang chấn nặng nề nhất mà bạn từng trải qua (ví dụ: tai nạn, mất người thân, bạo lực, thiên tai, sự kiện đe dọa tính mạng). Với mỗi câu, chọn mức độ bạn bị vấn đề đó làm phiền trong 1 tháng gần đây.

1. Có những ký ức về trải nghiệm căng thẳng đó lặp đi lặp lại, gây khó chịu và bạn không mong muốn

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

2. Có những giấc mơ lặp đi lặp lại, gây khó chịu về trải nghiệm căng thẳng đó

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

3. Đột nhiên cảm thấy hoặc hành động như thể trải nghiệm căng thẳng đó đang thực sự xảy ra lần nữa (như thể bạn đang sống lại khoảnh khắc ấy)

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

4. Cảm thấy rất khó chịu khi có điều gì đó gợi nhắc về trải nghiệm căng thẳng đó

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

5. Có phản ứng cơ thể mạnh khi có điều gì đó gợi nhắc về trải nghiệm căng thẳng đó (ví dụ: tim đập mạnh, khó thở, vã mồ hôi)

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

6. Né tránh những ký ức, suy nghĩ hoặc cảm xúc liên quan đến trải nghiệm căng thẳng đó

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

7. Né tránh những thứ bên ngoài gợi nhắc về trải nghiệm căng thẳng đó (ví dụ: con người, địa điểm, cuộc trò chuyện, hoạt động, đồ vật hoặc tình huống)

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

8. Khó nhớ lại những phần quan trọng của trải nghiệm căng thẳng đó

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

9. Có những niềm tin tiêu cực mạnh mẽ về bản thân, người khác hoặc thế giới (ví dụ: “tôi là người tồi tệ”, “tôi có vấn đề nghiêm trọng”, “không ai đáng tin cả”, “thế giới này hoàn toàn nguy hiểm”)

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

10. Đổ lỗi cho bản thân hoặc người khác về trải nghiệm căng thẳng đó hoặc những gì xảy ra sau đó

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

11. Có những cảm xúc tiêu cực mạnh như sợ hãi, kinh hoàng, tức giận, tội lỗi hoặc xấu hổ

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

12. Mất hứng thú với những hoạt động trước đây bạn từng yêu thích

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

13. Cảm thấy xa cách hoặc bị tách rời khỏi những người khác

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

14. Khó cảm nhận được cảm xúc tích cực (ví dụ: không thể cảm thấy vui hay yêu thương những người thân thiết)

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

15. Dễ cáu gắt, bùng nổ cơn giận hoặc có hành động gây hấn

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

16. Liều lĩnh quá mức hoặc làm những việc có thể gây hại cho bản thân

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

17. Luôn trong trạng thái “cảnh giác cao độ”, canh chừng hoặc đề phòng

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

18. Cảm thấy giật mình, dễ hốt hoảng

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

19. Khó tập trung

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều

20. Khó vào giấc hoặc khó duy trì giấc ngủ

Hoàn toàn không
Một chút
Vừa phải
Khá nhiều
Rất nhiều




Test PTSD (PCL-5) là gì?

PCL-5 do Trung tâm Quốc gia về PTSD thuộc Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ phát triển năm 2013, bám sát tiêu chuẩn chẩn đoán rối loạn stress sau sang chấn trong DSM-5. Thang được dùng rộng rãi trong lâm sàng và nghiên cứu để sàng lọc, hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi tiến triển điều trị.

Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD) có thể xuất hiện sau khi một người trải qua hoặc chứng kiến sự kiện đe dọa tính mạng, bạo lực, tai nạn, thiên tai hoặc mất mát đột ngột. Không phải ai trải qua biến cố cũng bị PTSD; nhiều người hồi phục tự nhiên sau vài tuần.

Test PTSD đo những gì?

Nhóm biểu hiện Câu Ví dụ
Ký ức xâm nhập 1–5 Ký ức, ác mộng, cảm giác như đang sống lại sự kiện
Né tránh 6–7 Tránh suy nghĩ, nơi chốn, con người gợi nhắc
Thay đổi tiêu cực trong suy nghĩ, cảm xúc 8–14 Tự trách, mất hứng thú, cảm thấy xa cách
Thay đổi về mức độ kích thích, phản ứng 15–20 Dễ cáu, cảnh giác cao, giật mình, khó ngủ

Cách tính điểm test PTSD

Mỗi câu từ 0 (Hoàn toàn không) đến 4 (Rất nhiều). Tổng điểm từ 0 đến 80. Các nghiên cứu thường dùng ngưỡng 31–33 điểm để gợi ý cần đánh giá thêm về PTSD.

Tổng điểm Gợi ý
0–19 Ít biểu hiện
20–32 Có một số biểu hiện, nên theo dõi
33–80 Nhiều biểu hiện, nên được chuyên gia đánh giá

Ngoài tổng điểm, kết quả còn cho biết điểm theo 4 nhóm. Một biểu hiện được tính là “có” khi bạn chọn từ mức Vừa phải trở lên. Nếu có ít nhất 1 biểu hiện ký ức xâm nhập, 1 biểu hiện né tránh, 2 biểu hiện thay đổi suy nghĩ – cảm xúc và 2 biểu hiện tăng phản ứng, các biểu hiện của bạn phù hợp với cấu trúc triệu chứng PTSD theo DSM-5 và nên được chuyên gia đánh giá thêm.

Ai nên làm test PTSD?

  • Người từ 18 tuổi đã trải qua hoặc chứng kiến một sự kiện gây sợ hãi, đau đớn hay đe dọa tính mạng
  • Người thường xuyên bị ký ức, ác mộng về sự kiện đó làm phiền
  • Người né tránh nhiều nơi, nhiều việc hoặc thấy mình thay đổi nhiều sau biến cố

Với trẻ em và thanh thiếu niên, nên trao đổi trực tiếp với chuyên gia hoặc xem các công cụ trong mục Test tâm lý online trẻ em.

Test PTSD khác gì các test khác?

Bài test Đo gì
PCL-5 Biểu hiện stress sau sang chấn trong 1 tháng qua
LEC-5 Liệt kê các sự kiện sang chấn từng trải qua
TRM Khả năng phục hồi sau sang chấn
ACE-Q Trải nghiệm bất lợi thời thơ ấu
DASS-21 Trầm cảm, lo âu, stress hiện tại

Khi nào cần gặp chuyên gia?

  • Các biểu hiện kéo dài hơn 1 tháng sau sự kiện
  • Ác mộng, ký ức xâm nhập làm bạn mất ngủ, khó làm việc
  • Dùng rượu bia hoặc chất kích thích để quên đi
  • Có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc thấy cuộc sống không đáng sống

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), PTSD có thể điều trị hiệu quả bằng các liệu pháp tâm lý tập trung vào sang chấn. Buổi đánh giá tâm lý ban đầu tại Inner Mind giúp làm rõ tình trạng và lựa chọn hướng hỗ trợ phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về test PTSD

Test PTSD PCL-5 có chính xác không?

PCL-5 là công cụ sàng lọc đã được kiểm chứng rộng rãi. Điểm cao gợi ý nên được đánh giá thêm, còn chẩn đoán PTSD cần chuyên gia phỏng vấn lâm sàng.

Trải qua biến cố có nghĩa là chắc chắn bị PTSD?

Không. Phần lớn người trải qua biến cố có phản ứng căng thẳng trong vài tuần rồi hồi phục dần. PTSD được nghĩ tới khi biểu hiện kéo dài trên 1 tháng và ảnh hưởng tới cuộc sống.

Làm test có khiến tôi nhớ lại chuyện cũ không?

Có thể. Nếu cảm thấy quá khó chịu, bạn hãy dừng lại, hít thở chậm và tìm người thân tin cậy để trò chuyện. Bạn cũng có thể trao đổi trực tiếp với chuyên gia thay vì tự làm test.

Bao lâu nên làm lại test?

Thường sau 1 tháng, hoặc theo hẹn của chuyên gia để theo dõi tiến triển điều trị.

Kết quả của tôi có được bảo mật không?

Bạn làm test không cần đăng ký. Thông tin chỉ được gửi tới Inner Mind khi bạn chủ động đặt lịch, và chỉ chuyên gia phụ trách được xem.

Tôi có thể gặp chuyên gia để đọc kết quả không?

Có. Inner Mind có gói Đọc kết quả cùng chuyên gia, trực tiếp tại Đống Đa, Hà Nội hoặc trực tuyến. Đặt lịch →

Biên soạn và hiệu đính chuyên môn: ThS.BSNT Phạm Văn Dương – khoảng 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tâm lý và sức khỏe tâm thần, người sáng lập Inner Mind.

Tài liệu tham khảo:

  1. Weathers, F.W., Litz, B.T., Keane, T.M., Palmieri, P.A., Marx, B.P. & Schnurr, P.P. (2013). The PTSD Checklist for DSM-5 (PCL-5). National Center for PTSD.
  2. Blevins, C.A., Weathers, F.W., Davis, M.T., Witte, T.K. & Domino, J.L. (2015). The Posttraumatic Stress Disorder Checklist for DSM-5 (PCL-5): Development and initial psychometric evaluation. Journal of Traumatic Stress, 28(6), 489–498.