Con Nói Ghét Bố Mẹ: 6 Dấu Hiệu Cần Gặp Chuyên Gia Và Cha Mẹ Nên Làm Gì

Chỉ trong vài ngày cuối tháng 9/2026, một nhóm Facebook mang tên “Con ghét bố mẹ” đã tăng lên khoảng 262.000 thành viên (theo Kenh14, sáng 1/10). Nhiều phụ huynh đọc tin mà giật mình, rồi lặng người khi nhớ ra chính con mình cũng từng hét lên: “Con ghét bố mẹ!”. Khi con nói ghét bố mẹ, điều cha mẹ cần nhất không phải là một lời phán xét, mà là biết cách phân biệt: đây là một cơn giận bình thường của tuổi lớn, hay là tín hiệu con đang cần được giúp đỡ?

Bài viết này dành cho những bố mẹ đang bối rối, buồn hoặc tự trách vì con nói ghét bố mẹ. Chúng tôi sẽ cùng bạn nhìn vào điều gì đang diễn ra bên trong một đứa trẻ tuổi vị thành niên, những dấu hiệu cần đưa con đi gặp chuyên gia tâm lý, và những việc bố mẹ có thể bắt đầu ngay từ hôm nay.

Khi con nói ghét bố mẹ, điều gì đang diễn ra trong tâm lý của con?

Tuổi vị thành niên (10–19 tuổi theo WHO) là giai đoạn con bắt đầu tách mình ra để trở thành một người riêng: có suy nghĩ riêng, bạn bè riêng, bí mật riêng. Đây là nhiệm vụ phát triển bình thường, nhưng nó gần như chắc chắn tạo ra va chạm với cha mẹ. Các nghiên cứu tổng hợp cho thấy xung đột cha mẹ – con thường xảy ra nhiều nhất ở đầu tuổi vị thành niên, và gay gắt hơn ở giữa tuổi vị thành niên.

Cùng lúc đó, não bộ của con phát triển không đồng đều. Vùng xử lý cảm xúc và phần thưởng hoạt động rất mạnh, trong khi vùng giúp dừng lại, cân nhắc và điều hòa cảm xúc vẫn đang hoàn thiện. Vì vậy, cảm xúc của con có thể bùng lên nhanh và dữ dội hơn người lớn.

Khi con nói ghét bố mẹ trong lúc giận, đó thường là cách con xả một cảm xúc quá lớn, chứ chưa chắc là kết luận về tình cảm của con.

Đằng sau chữ “ghét”, chúng tôi thường nghe thấy những thông điệp khác:

• “Con thấy mình không được tôn trọng.”
• “Con bị so sánh và thấy mình không bao giờ đủ tốt.”
• “Con muốn được tự quyết định một vài chuyện của mình.”
• “Con đang tổn thương nhưng không biết nói thế nào.”

Xung đột bình thường hay dấu hiệu đáng lo?

Không phải lần nào con nói ghét bố mẹ cũng là chuyện nghiêm trọng. Bảng dưới đây giúp bố mẹ có một điểm tựa ban đầu để quan sát:

Một con số đáng suy nghĩ: theo Điều tra Sức khỏe Tâm thần Vị thành niên Việt Nam (V-NAMHS, 2022), khoảng 1/5 trẻ vị thành niên (21,7%) gặp vấn đề sức khỏe tâm thần trong 12 tháng, nhưng chỉ 5,1% phụ huynh nhận ra con mình cần được hỗ trợ.

Nghĩa là nhiều khó khăn của con đang diễn ra mà cha mẹ không nhìn thấy.

6 dấu hiệu khi con nói ghét bố mẹ cần đưa con đi gặp chuyên gia tâm lý

Nếu con nói ghét bố mẹ kèm theo những dấu hiệu dưới đây, kéo dài từ hai tuần trở lên, bố mẹ nên tìm đến chuyên gia tâm lý:

1. Thu mình kéo dài: con tránh tiếp xúc với gia đình và bạn bè, bỏ những hoạt động từng yêu thích.
2. Giấc ngủ và ăn uống thay đổi rõ: mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều, chán ăn hoặc ăn uống thất thường.
3. Học tập sa sút đột ngột: điểm số giảm mạnh, không muốn đến trường.
4. Cáu gắt hoặc trống rỗng gần như mọi lúc: không chỉ khi xung đột, mà cả trong những lúc bình thường.
5. Con nói nhiều về sự vô vọng: những câu như “không ai cần mình”, “sống chẳng có ý nghĩa gì”.
6. Xung đột leo thang thành bạo lực bằng lời nói hoặc hành động, từ phía con hoặc phía người lớn.

Những trường hợp cần hỗ trợ ngay, không chờ hai tuần: con có dấu hiệu tự làm đau bản thân, nói muốn chết, cho đi đồ đạc quý giá hoặc nói lời từ biệt, có ý định bỏ nhà hay đang được một người lạ trên mạng rủ rê.

Khi đó, bố mẹ hãy ở bên con, không để con một mình và đưa con đến cơ sở y tế hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần càng sớm càng tốt.

Nếu con đang không an toàn trong chính gia đình, con và người thân có thể gọi Tổng đài Quốc gia Bảo vệ Trẻ em 111.

Khi con nói ghét bố mẹ, cha mẹ nên làm gì trong 48 giờ đầu?

Phản ứng đầu tiên của bố mẹ thường quyết định cánh cửa giữa hai bên sẽ mở ra hay đóng lại. Dưới đây là năm bước nhỏ, theo thứ tự:

1. Bình tĩnh lại trước khi nói chuyện. Khi vừa nghe con nói ghét bố mẹ, cảm giác tổn thương là rất tự nhiên. Không cần giải quyết mọi thứ ngay khi cả hai đang nóng. Một câu như “Bố/mẹ cần ít phút để bình tĩnh, lát nữa mình nói tiếp nhé” đã là một tấm gương tốt cho con.
2. Đừng “bắt quả tang”. Nếu bố mẹ phát hiện con tham gia nhóm trên mạng, hãy tránh tra hỏi kiểu “Con viết gì về bố mẹ?”. Thay vào đó, bắt đầu từ mối quan hệ: “Dạo này có điều gì bố mẹ làm khiến con buồn không?”.
3. Nghe trước, giải thích sau. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyên cha mẹ rằng điều mình nói ít quan trọng hơn việc mình lắng nghe (HealthyChildren.org). Hãy để con nói hết, kể cả những điều khó nghe.
4. Công nhận cảm xúc, giữ vững giới hạn. Ví dụ: “Mẹ hiểu việc mẹ xem điện thoại khiến con thấy không được tin tưởng. Mình cùng tìm cách để con có riêng tư mà mẹ vẫn yên tâm nhé.” Công nhận cảm xúc không có nghĩa là đồng ý với mọi hành vi.
5. Chủ động sửa chữa. Nếu bố mẹ đã lỡ lời, một câu xin lỗi ngắn gọn không làm mất uy tín của cha mẹ. Ngược lại, nó dạy con rằng người thương nhau có thể làm nhau đau, nhưng cũng biết quay lại.

Vì sao con chọn tâm sự với người lạ trên mạng?

Có những bạn trẻ chưa bao giờ nói “con ghét bố mẹ” thành lời ở nhà, nhưng lại viết điều đó lên mạng. Ở nơi ẩn danh, con được nghe mà không bị phán xét ngay lập tức. Điều đó giải thích vì sao một nhóm như “Con ghét bố mẹ” có thể thu hút hàng trăm nghìn người.

Tuy nhiên, các nhà tâm lý cũng cảnh báo hiện tượng “đồng nghiền ngẫm” (co-rumination): khi một nhóm liên tục kể đi kể lại chuyện buồn với nhau, các bạn trẻ thấy gần gũi hơn nhưng đồng thời có nguy cơ lo âu và trầm cảm cao hơn.

Một cơn giận nhất thời, nếu được cả cộng đồng xác nhận nhiều lần, có thể dần trở thành niềm tin “bố mẹ mình tệ”.

Vì vậy, thay vì cấm đoán, điều bố mẹ có thể làm là trở thành một nơi đủ an toàn để con muốn quay về kể chuyện. Câu hỏi đáng đặt ra không phải là “Tại sao con lại ghét bố mẹ?”, mà là “Điều gì khiến con thấy dễ nói với người lạ hơn nói với bố mẹ?”.

Inner Mind đồng hành cùng gia đình như thế nào?

Khi con nói ghét bố mẹ, thường cả cha mẹ lẫn con đều đang tổn thương. Tại Inner Mind, chúng tôi làm việc với cả hai phía của cánh cửa:

• Tham vấn cá nhân cho trẻ vị thành niên: một không gian riêng tư, bảo mật để con được nói thật mà không sợ bị đánh giá.
• Tham vấn cho cha mẹ: giúp bố mẹ hiểu con ở từng giai đoạn phát triển, và luyện cách nói để con muốn kể.
• Trị liệu gia đình: khi mâu thuẫn kéo dài và cả nhà đều thấy bế tắc, chuyên gia sẽ giúp từng người được lắng nghe và cùng tìm cách sửa chữa mối quan hệ.

Nếu con nói ghét bố mẹ và bạn chưa biết bắt đầu từ đâu, bạn không cần đợi đến khi mọi chuyện trở nên nghiêm trọng. Đôi khi, chỉ một buổi trò chuyện với chuyên gia cũng giúp bố mẹ nhìn con bằng một góc khác. Nếu bạn đang băn khoăn, hãy nhắn Zalo cho Inner Mind (0974 095 563) để được lắng nghe trước, hoặc đặt lịch buổi đánh giá, tư vấn ban đầu khi bạn đã sẵn sàng.

Câu hỏi thường gặp

Con nói ghét bố mẹ có phải là con hư không?

Thường là không. Ở tuổi vị thành niên, câu nói này chủ yếu phản ánh cảm xúc mạnh trong khoảnh khắc như giận, thất vọng, thấy bị kiểm soát. Điều cần quan tâm là chuyện gì xảy ra sau đó: hai bên có quay lại kết nối được hay không.

Có nên bắt con rời khỏi nhóm “Con ghét bố mẹ” không?

Cấm đoán ngay lập tức thường khiến con giấu kỹ hơn. Bố mẹ nên trò chuyện để hiểu vì sao con tìm đến đó, đồng thời thống nhất với con những giới hạn an toàn: không chia sẻ thông tin cá nhân, không gặp người lạ quen qua mạng.

Con nói ghét bố mẹ và không chịu đi gặp chuyên gia thì sao?

Bố mẹ có thể bắt đầu bằng việc tự mình đi tham vấn trước, hoặc cùng con làm một bài test tâm lý online để mở đầu câu chuyện. Khi cha mẹ thay đổi cách phản hồi, con thường cũng thay đổi theo. Sau đó, bố mẹ có thể mời con cùng tham gia, để con được chọn thời điểm và người con thấy thoải mái.

Tài liệu tham khảo: WHO – Mental health of adolescents; V-NAMHS (2022); Laursen, Coy & Collins (1998), Child Development; Rose (2002), Child Development; Ginsburg & Kinsman (2024), HealthyChildren.org; UNICEF Việt Nam.