Trichotillomania là gì? Đây là câu hỏi nhiều người đặt ra khi lần đầu nghe đến thuật ngữ này – một dạng rối loạn tâm lý khiến người mắc có hành vi nhổ tóc, lông mày, lông mi hoặc lông trên cơ thể một cách lặp đi lặp lại, khó kiểm soát, dù bản thân họ nhận thức được hậu quả và mong muốn dừng lại.
Trichotillomania là gì?
Trichotillomania, còn được gọi là chứng rối loạn nhổ tóc, thuộc nhóm rối loạn liên quan đến hành vi lặp lại tập trung vào cơ thể. Hành vi nhổ tóc thường xảy ra trong những khoảnh khắc căng thẳng, lo âu, buồn chán hoặc thậm chí khi tập trung cao độ, như một cách vô thức để giải tỏa cảm xúc. Sau khi nhổ, người mắc có thể cảm thấy nhẹ nhõm tạm thời, nhưng sau đó lại xen lẫn cảm giác xấu hổ hoặc tự trách bản thân.
Dấu hiệu nhận biết
Sau khi đã hiểu trichotillomania là gì, việc nhận diện dấu hiệu sớm sẽ giúp ích rất nhiều. Không phải ai có thói quen vặn tóc hay sờ tóc cũng mắc chứng này. Một số dấu hiệu đáng chú ý bao gồm:
- Nhổ tóc, lông mày hoặc lông mi lặp đi lặp lại, tạo ra các mảng thưa hoặc hói rõ rệt
- Cảm giác căng thẳng tăng dần trước khi nhổ và nhẹ nhõm sau khi nhổ
- Đã nhiều lần cố gắng dừng lại nhưng không thành công
- Né tránh các hoạt động xã hội vì lo sợ người khác nhận ra vùng tóc thưa
- Dành nhiều thời gian che giấu bằng tóc giả, khăn, mũ hoặc trang điểm
- Cảm thấy xấu hổ, tội lỗi sau mỗi lần nhổ tóc
Vì sao chứng nhổ tóc này lại xảy ra?
Các nhà tâm lý học cho rằng hành vi trong trichotillomania liên quan đến cách não bộ điều chỉnh cảm xúc và cảm giác căng thẳng. Đối với nhiều người, việc nhổ tóc trở thành một cơ chế đối phó tự động, tương tự như cắn móng tay hay gãi da, nhưng ở mức độ ảnh hưởng rõ rệt hơn đến ngoại hình và tâm lý. Yếu tố di truyền, môi trường sống và các sang chấn tâm lý cũng có thể góp phần vào sự hình thành của chứng rối loạn này. Hiểu được trichotillomania là gì giúp người mắc bớt tự trách bản thân và cởi mở hơn trong việc tìm kiếm hỗ trợ.
Trichotillomania Là Gì Và Có Điều Trị Được Không?
Câu trả lời là có. Liệu pháp đảo ngược thói quen (habit reversal training) kết hợp với liệu pháp nhận thức – hành vi đã cho thấy hiệu quả trong việc giúp người mắc nhận diện các yếu tố kích hoạt và thay thế hành vi nhổ tóc bằng những phản ứng lành mạnh hơn. Theo Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (APA), việc can thiệp sớm giúp cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của người mắc các rối loạn liên quan đến hành vi lặp lại tập trung vào cơ thể.
Nếu bạn hoặc người thân đang tìm hiểu trichotillomania là gì và cảm thấy cần một người đồng hành để vượt qua, Inner Mind luôn sẵn sàng lắng nghe và hỗ trợ. Liên hệ ngay để được tư vấn miễn phí.
